Służebność gruntowa.

Zgodnie z treścią art. 285 KC nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).

Służebności gruntowe są ze swej natury związane z sąsiedztwem nieruchomości jako prawo, którego jedynym celem jest ułatwienie korzystania z jednej nieruchomości (władnącej) przez zwiększenie jej użyteczności kosztem nieruchomości obciążonej (służebnej), będącej własnością innej osoby. Uprawnionym w tytułu służebności gruntowej jest każdorazowy właściciel nieruchomości władnącej, co oznaczona, że służebność, jako część składowa nieruchomości, przechodzi wraz z własnością nieruchomości na nabywcę.

W/w art. 285 KC rozróżnia trzy rodzaje służebności gruntowych w zależności od charakteru uprawnień właściciela nieruchomości władnącej i obowiązków właściciela nieruchomości służebnej. Pierwszy rodzaj tworzą służebności polegające na uprawnieniu właściciela nieruchomości władnącej do trwałego (nie jednorazowego czy okazjonalnego) gospodarczego korzystania w oznaczonym zakresie z nieruchomości służebnej w celu zwiększenia użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części. Przykładem może być zwiększające użyteczność nieruchomości władnącej uprawnienie do korzystania z drogi prywatnej na sąsiedniej nieruchomości, czy też prawo przeprowadzenia przewodów wodociągowych czy też elektrycznych do sieci miejskiej.

Drugi rodzaj służebności polega na zwiększającym użyteczność nieruchomości władnącej lub jej części ograniczeniu właściciela nieruchomości służebnej w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, do których jest uprawniony na podstawie przysługującego mu prawa własności. Przykładem może być służebność negatywna, na podstawie której następuje ograniczenie właściciela nieruchomości służebnej w możności dokonania określonej zabudowy jego nieruchomości mogącej zasłonić światło.

Ostatni rodzaj służebności polega na zakazie wykonywania przez właściciela nieruchomości obciążonej określonych uprawnień przysługujących mu względem nieruchomości władnącej, jeśli zakaz ten zwiększa użyteczność nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części.

O obowiązku utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności rozstrzyga przede wszystkim umowa stron, a dopiero w razie jej braku decydujące znaczenie ma art. 289 KC, który stanowi, iż obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej obciąża właściciela nieruchomości władnącej. Obowiązek ten spoczywa na właścicielu nieruchomości służebnej tylko wtedy, gdy został włożony na niego, czy to w umowie, czy w orzeczeniu sądowym czy też decyzji administracyjnej ustanawiającej służebność. Obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej dotyczy tylko tych urządzeń, które istniały już w czasie ustanowienia służebności. Nie obejmuje on kosztów ich wykonania.

Zgodnie z treścią ar. 294 KC właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności gruntowej za wynagrodzeniem, jeżeli wskutek zmiany stosunków służebność ta jest dla niego szczególnie uciążliwa, a nie jest konieczna do prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej. Dodatkowo właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności, jeżeli służebność ta straciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie.

Uprawnienia związków zawodowych związane z indywidualnymi sprawami pracowniczymi.

Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Zgodnie z treścią art. 26 pkt 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych (Dz.U.01.79.854 z późn. zm.) jednym z uprawnień tego podmiotu jest zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych w zakresie unormowanym w przepisach prawa pracy. Uprawnienia zakładowych organizacji związkowych mogą mieć charakter opiniodawcze lub też kategoryczny.

Uprawnienia Opiniodawcze

Ten typ uprawnień może w praktyce przywierać różne formy, wśród których do najważniejszych należą przedstawianie opinii (stanowiska) w indywidualnych sprawie pracowniczej lub też przedstawianie umotywowanych zastrzeżeń. W praktyce najczęściej zadania zakładowej organizacji związkowej w przedmiotowym zakresie sprowadzają się do:

1) przedstawienia umotywowanych zastrzeżeń w przypadku zamiaru złożenia pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy czas nieokreślony oświadczenia o wypowiedzeniu umowy (z zachowaniem okresu wypowiedzenia) lub oświadczenia wypowiedzeniu warunków pracy lub/i płacy;

2) przedstawienia umotywowanych zastrzeżeń w przypadku zamiaru złożenia pracownikowi oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia;

3) zajęcie stanowiska w sprawie odrzucenia udzielonej pracownikowi kary porządkowej.
 

Uprawnienia Kategoryczne

Upadłość konsumencka.

W dniu 31 marca 2009 roku weszła w życie ustawa z dnia 05 grudnia 2008 roku o zmianie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, która wprowadziła do systemu prawa polską instytucję, jaką jest upadłość konsumencka. Jest to procedura oddłużeniowa, której może się poddać osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej.

Po roku funkcjonowania przepisów można powiedzieć, iż zainteresowanie taką formą oddłużenia jest bardzo duże. Należy jednak mieć na względzie fakt, iż nie wszyscy dłużnicy będą mogli skorzystać z dobrodziejstwa ustawy. Przepisy są bowiem dosyć restrykcyjne. Na wstępie należy zaznaczyć, iż upadłość konsumencka może być ogłoszona tylko i wyłącznie na wniosek samego dłużnika. Według przepisów, z upadłości konsumenckiej będą mogły skorzystać tylko te osoby, które popadły w tarapaty finansowe na skutek wyjątkowych i niezależnych od siebie okoliczności. A więc Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli dłużnik zaciągnął zobowiązanie gdy już był niewypłacalny albo gdy do rozwiązania stosunku pracy doszło z przyczyn leżących po stronie pracownika (tzw. dyscyplinarka) lub za jego zgodą (rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron) albo w sposób sprowokowany przez dłużnika. Sąd oddali też wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli nie minęło jeszcze 10 lat od ostatniego postępowania upadłościowego, w którym umorzono całość lub część zobowiązań dłużnika albo został zawarty układ z wierzycielami. Nie będzie też miał szans dłużnik, który w okresie ostatnich 10 lat dokonał czynności, która została prawomocnie uznana przez sąd za czynność dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli.

Pierwszą czynnością sądu po otrzymaniu wniosku o ogłoszenie upadłości jest zwrócenie się do urzędu skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania dłużnika w celu sprawdzenia, czy w ostatnich pięciu latach przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnik fakt dokonania czynności podlegających opodatkowaniu. Sąd zwraca się też do Krajowego Rejestru Sądowego celem uzyskania informacji, czy dłużnik jest wspólnikiem spółek handlowych.

Nie opłaca się zatajać żadnych informacji przed Sądem, gdyż w przypadku gdy okaże się, że upadły nie wskazał albo nie wydał syndykowi całego majątku albo niezbędnych dokumentów albo też nie wykonywał ciążących na nim obowiązków, sąd umorzy postępowanie. Istotne jest również to, że wiele czynności, które zostały wykonane przez dłużnika w celu tzw. ratowania majątku, będzie uznanych za bezskuteczne. Na przykład zniesienie wspólności majątkowej na rok przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości będzie uznane za czynność bezskuteczną. Podobnie odpłatne czynności prawne, które zostały dokonane przez dłużnika na rzecz członków najbliższej rodziny w ciągu 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości również będą uznane za bezskuteczne. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż w momencie ogłoszenia upadłości przez jednego z małżonków ustaje wspólność majątkowa. Drugi z małżonków może jednak dochodzić roszczenia z tytułu udziału w majątku wspólnym, a jeżeli stanie się jednym z większych wierzycieli, może w ten sposób ocalić znaczną część dorobku wspólnego.

Przepisy są bardzo rygorystyczne, jeżeli chodzi o mieszkanie dłużnika. Przede wszystkim przewidują one obowiązkową sprzedaż - przeprowadzoną przez syndyka - zajmowanego dotąd przez dłużnika mieszkania lub domu jednorodzinnego. Nie jest istotne przy tym to, że dłużnik może być właścicielem innej nieruchomości, której sprzedaż uchroniłaby dłużnika od wyprowadzki z dotychczas zajmowanego lokalu lub domu jednorodzinnego. Z sumy uzyskanej ze sprzedaży Sąd wydzieli dłużnikowi kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego za okres dwunastu miesięcy. Dopiero po opuszczeniu przez dłużnika mieszkania lub domu jednorodzinnego, w którym zamieszkiwał, zostaje sporządzony ostateczny plan podziału pieniędzy ze sprzedaży, w tym ze sprzedaży nieruchomości  i oraz zostaje sporządzony plan spłaty wierzycieli. Plan ten musi zakładać spłatę wierzycieli w okresie nie dłuższym niż pięć lat. Określa on również, jaką część zaległych zobowiązań dłużnik będzie musiał spłacić, a jaka część zostanie umorzona. Należy podkreślić, iż sprzedaż majątku dłużnika następuje w drodze przetargu, a suma uzyskana ze sprzedaży niejednokrotnie nie odpowiada rzeczywistej wartości sprzedawanych przedmiotów. Przede wszystkim chodzi o zaniżoną cenę uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości. Przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej warto jest więc zastanowić się, czy rzeczywiście jest ona opłacalna. Być może korzystniej byłoby sprzedać zadłużoną nieruchomość i spłacić kredyt i inne długi aniżeli korzystać z dobrodziejstw ustawy.

W okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli dłużnik nie może dokonywać czynności prawnych przekraczających granice zwykłego zarządu. Nie może też dokonywać zakupów na raty oraz zakupów z odroczoną płatnością.

Należy jeszcze wskazać na dwie sytuacje, które mogą mieć miejsce w okresie spłaty wierzycieli. Mianowicie sytuacja finansowa dłużnika może w tym czasie z różnych powodów ulec dalszemu pogorszeniu lub wręcz przeciwnie - polepszyć się. W związku z tym w sytuacji, gdy status materialny dłużnika uległ znaczącej poprawie (przy czym za poprawę nigdy nie przyjmuje się podwyżki wynagrodzenia ani też zwiększenia dochodów z tytułu osobiście wykonywanej działalności zarobkowej), każdy z wierzycieli może żądać, by Sąd dokonał zmiany planu spłaty wierzycieli poprzez podwyższenie wysokości kwot przypadających wierzycielom. W sytuacji odwrotnej, a więc w przypadku pogorszenia statusu materialnego dłużnika, dłużnik może złożyć do Sądu wniosek o zmianę planu spłaty. Zmiana ta może polegać na zmniejszeniu rat albo na wydłużeniu terminu spłaty, przy czym maksymalne wydłużenie nie może przekraczać 2 lat.     

Wszczęcie postępowania upadłościowego wymaga uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200,00 zł.

Nowe uprawnienia dla pracowników związane z rodzicielstwem od dnia 1 stycznia 2010 r.

Od 1 stycznia 2010 r. pozostający w zatrudnieniu rodzice bądź opiekunowie dziecka mogą skorzystać odpowiednio z:  dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego.

Instytucje te wprowadziła ustawa z dnia 6 grudnia 2008 roku o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr. 237, poz. 1654) – zwana dalej ustawą nowelizującą.
Dodatkowy urlop macierzyński oraz urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego
Zgodnie z art. 1821 K.p., pracownica ma prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze:
- do 2 tygodni jeżeli urodziła 1 dziecko (w 2010 r. i 2011 r. ),
- do 3 tygodni, jeżeli urodziła więcej niż jedno dziecko(w 2010 r. i 2011 r. ).
 

W latach 2012 -2014 dodatkowy urlop macierzyński i dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego będą sukcesywnie zwiększane (odpowiednio do 3 i 6 tygodni).
Z dodatkowego urlopu macierzyńskiego może skorzystać pracownik – ojciec wychowujący dziecko (art. 1822 K.p.):
-w przypadku gdy pracownica – matka uprzednio wykorzystała po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego i rezygnuje z dalszej opieki nad dzieckiem w ramach urlopu macierzyńskiego na rzecz jego ojca,
- w razie wykorzystania przez pracownicę pełnego urlopu macierzyńskiego.
 

Z dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego może skorzystać również pracownik-opiekun dziecka (zarówno kobieta, jak i mężczyzna), który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub który przyjął dziecko na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem (art. 183 k.p.). Pracownik, jeden z opiekunów, o których mowa wyżej, ma prawo do dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:
- do 2 tygodni w razie przyjęcia jednego dziecka, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia,
- do 3 tygodni w przypadku przyjęcia więcej niż jednego dziecka w wieku jak wyżej,
- 1 tygodnia, jeżeli dziecko ukończy wskazany wyżej wiek i jego przyjęcie nastąpi do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10 roku życia.
 

Dodatkowy urlop macierzyński (lub na warunkach urlopu macierzyńskiego) udzielany jest jednorazowo, w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności, bezpośrednio po wykorzystaniu "podstawowego" urlopu, na pisemny wniosek pracownika, złożony w terminie nie krótszym niż 7 dni przed jego rozpoczęciem. Wniosek o dodatkowy urlop macierzyński powinien zawierać liczbę tygodni, przez które pracownik zamierza korzystać z uprawnienia, a w przypadku pracownika występującego o ten urlop po wykorzystaniu przez pracownicę pełnego urlopu macierzyńskiego dodatkowo termin zakończenia urlopu macierzyńskiego przez pracownicę.  Pracodawca jest związany wnioskiem w tej sprawie złożonym w ustawowym terminie. W razie spóźnienia w złożeniu wniosku może odmówić udzielenia dodatkowego urlopu, może też uwzględnić wniosek.
Z dodatkowych urlopów macierzyńskich  - od 1 stycznia 2010 r. - mogą również skorzystać pracownicy, którzy do 31 grudnia 2009 r. przebywali na urlopie macierzyńskim (lub na urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego).

Pracownik uprawniony do dodatkowego urlopu macierzyńskiego (lub na warunkach urlopu macierzyńskiego) może łączyć korzystanie z tego urlopu z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego urlopu w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy (art. 182 1 §4 k.p.). Wówczas dodatkowy urlop macierzyński jest udzielany na pozostałą część dobowego wymiaru czasu pracy. Także w tym przypadku niezbędny jest pisemny wniosek pracownika, złożony w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego uprawnienia. Należy w nim wskazać wymiar czasu pracy oraz okres, przez który pracownik zamierza łączyć korzystanie z dodatkowego urlopu macierzyńskiego (lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego) z wykonywaniem pracy.

Pracodawca nie może odmówić terminowemu wnioskowi pracownika. Jeżeli pracownik uprawniony do dodatkowego urlopu macierzyńskiego (lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego), łączący korzystanie z tego urlopu z wykonywaniem pracy u swojego pracodawcy, przedłoży zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA o niezdolności do pracy z powodu choroby lub sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny, nabędzie prawo odpowiednio do wynagrodzenia za okres choroby, zasiłku chorobowego lub zasiłku opiekuńczego
Urlop ojcowski
 

Zgodnie z art. 1823 K.p. pracownik-ojciec wychowujący dziecko ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze 1 tygodnia, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez to dziecko 12 miesiąca życia. Pracownik może skorzystać z tego uprawnienia w czasie korzystania przez matkę dziecka z urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, bądź także po tym okresie. Urlopu ojcowskiego udziela się na pisemny wniosek pracownika-ojca wychowującego dziecko, złożony w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Pracodawca jest związany wnioskiem pracownika, o ile zostanie złożony terminowo. W przeciwnym wypadku termin rozpoczęcia korzystania z uprawnienia może ulec przesunięciu, pod warunkiem zachowania górnej granicy wieku dziecka.
 

Świadczenia dla korzystających z dodatkowych urlopów
Za okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego (lub na warunkach urlopu macierzyńskiego) pracownik ma prawo do zasiłku macierzyńskiego (art. 29 ust. 5 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 267)). Prawo do tego zasiłku za okres odpowiadający wymiarowi urlopu przysługuje też ubezpieczonym niebędącym pracownikami, np. zleceniobiorcom, a także osobom pobierającym zasiłek macierzyński po ustaniu tytułu ubezpieczenia oraz osobom, które urodziły dziecko w okresie urlopu wychowawczego. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, a od 1 stycznia 2010 r. także za okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.
 

Zasiłek macierzyński przysługuje również pracownikowi-ojcu dziecka korzystającemu z urlopu ojcowskiego, a także ojcu dziecka podlegającemu ubezpieczeniu chorobowemu z innego tytułu niż pracowniczy (art. 29 ust. 5a w/w ustawy).

INSTYTUCJA RZECZNIKA PRAW PACJENTA W POLSCE

INFORMACJE OGÓLNE:
Instytucja Rzecznika Praw Pacjenta w Polska została uregulowana w ustawie z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie praw pacjenta i Rzecznika Praw Pacjenta (Dz.U.09.52.417) [także: urpp]. Rzecznik Praw Obywatelskich jest organem właściwym w sprawach ochrony praw pacjentów, jak określono w wyżej działania i w odrębnych przepisach i wykonuje swoje zadania za pośrednictwem Biura Rzecznika Praw Pacjenta i jego zastępców. Rzecznik Praw Obywatelskich jest powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów, który także sprawuje nadzór nad jej działalnością.

OBSZAR DZIAŁAŃ:
Zakres Rzecznik Praw Obywatelskich jest szczegółowo w art. 47 u.r.p.p. Wśród najważniejszych uprawnień należy wyróżnić:
1) działania podjęte w związku z naruszeniem praw pacjentów (tj. prowadzenia postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, prowadzenia dochodzeń w przypadku naruszenia praw pacjenta; wniosek o wszczęcie postępowania i do udziału w postępowaniu w sprawie praw prokuratora w sprawach cywilnych dotyczących naruszenia praw pacjenta);
2) działania związane z procedurą legislacyjną (np. opracowanie i przedstawienie Radzie Ministrów projektów przepisów w zakresie ochrony praw pacjenta, zwracając się do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej lub wydania lub zmiany przepisów dotyczących ochrony pacjentów prawa);
3) współpracy z innymi podmiotami (np. władze publiczne, w szczególności ministra zdrowia, w celu zapewnienia zgodności pacjentów z ich praw oraz zapewnieniu odpowiednich władz publicznych, organizacji i instytucji, rządów i zawodów ocen i wniosków w celu zapewnienia skutecznej ochrony praw pacjenta, współpraca z organizacjami pozarządowymi, społecznych i zawodowych, których celów statutowych należy ochrona praw pacjenta, zwracając się do Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka do podjęcia działań zgodnie z ich kompetencji);
4) inne działania mające na celu poszerzenie wiedzy na temat praw pacjentów i poprawy sytuacji pacjentów (tj. rozwoju i produkcji publikacje i programy edukacyjne popularyzujące wiedzę o ochronie praw pacjenta, analiza skarg pacjentów w celu określenia zagrożeń i obszarów w systemu opieki zdrowotnej wymaga naprawy).

DOCHODZENIE:
W przypadku informacji, przynajmniej potwierdzające naruszenie praw pacjenta, Rzecznik wszczyna dochodzenie. Wszczęcie postępowania może nastąpić w wyniku złożenia wniosku lub z własnej inicjatywy. Wniosek kierowany do Rzecznika jest wolny od opłat i musi zawierać w szczególności oznaczenie wnioskodawcy, oznaczenie pacjenta, którego praw sprawa dotyczy oraz krótki opis stanu faktycznego.

Po rozpatrzeniu wniosku Rzecznik Praw Obywatelskich może wnieść sprawę (w tym przypadku, Rzecznik Praw Obywatelskich nadal własnego dochodzenia lub wniosków właściwych organów, takich jak prokuratury, organów kontroli państwowej itp., w celu zbadania sprawy lub jej części), wskazują, wnioskodawcy przysługujące mu środki prawne niego lub dla pacjenta lub skierować sprawę odpowiednio.

W trakcie dochodzenia Rzecznik Praw Obywatelskich ma prawo zbadać, nawet bez uprzedzenia, każdą sprawę na miejscu, prawo do żądania wyjaśnień lub złożenia do akt sprawy, składania informacji o stanie sprawy, jak również prawo do akt sprawy w urzędzie i zarządzenia ekspertyzy i opinie.

Po przeprowadzeniu dochodzenia Rzecznik Praw Obywatelskich może zwrócić się do organu mowy, organizacji lub instytucji, których działalność stwierdzono naruszenia praw pacjenta. W swoim wystąpieniu Rzecznik Praw Obywatelskich wyraża swoje opinie i propozycje na temat obsługi tego zagadnienia, może żądać wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub sankcji służbowych. Rzecznik Praw Obywatelskich może również zwrócić się do organu wyższej jednostki wymienione powyżej, wniosek o zastosowaniu środków przewidzianych przez prawo. Jeśli Rzecznik Praw Obywatelskich nie stwierdza naruszenia praw pacjenta, nie przekazuje te informacje do wnioskodawcy, pacjenta i jednostki udzielania świadczeń opieki zdrowotnej Skarga dotyczyła.

POSTĘPOWANIA W SPRAWIE PRAKTYK NARUSZAJĄCYCH ZBIOROWE PRAWA PACJENTÓW:

Praktyki naruszające zbiorowe prawa pacjentów określa się jako niezgodne z prawem, zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów, udzielania świadczeń opieki zdrowotnej lub organizacji strajku lub akcji protestacyjnej w przeciwieństwie do rezolucji rokowań zbiorowych, zawartych w ostatecznej decyzji sądu, jeżeli powyższe ma na celu pozbawienia pacjentów ich praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności jeśli jest podjęte w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Suma praw indywidualnych nie jest zbiorowe prawo. Zgodnie z art. . 59. 2 u.r.p.p. praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów są zabronione.

W toku postępowania Rzecznik ma prawo żądać przedstawienia dokumentów i wszelkich informacji dotyczących okoliczności stosowania praktyk, wobec których istnieją uzasadnione podstawy, by sądzić, że naruszenia praw praktyk zbiorowych pacjentów. Każdy ma prawo do przedstawienia na piśmie - z własnej inicjatywy lub na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich - wyjaśnień dotyczących istotnych okoliczności dotyczących naruszenia praw pacjenta.

Jeśli jest to decyzja Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów, Rzecznik Praw Obywatelskich zobowiązuje zaniechanie lub wskazuje niezbędne kroki w celu usunięcia skutków naruszenia, wyznaczenie terminów ich przyjęcia. Rzecznik Praw Obywatelskich może również nałożyć na podmiot udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej lub organizatora strajku obowiązek przedstawienia, w określonym terminie, informacje o stanie realizacji działań niezbędnych do zaprzestania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów lub usunięcia konsekwencje naruszenia.

W toku postępowania Rzecznik ma prawo do nakładania kar finansowych, jeżeli podmiot określony nie podejmie wymaganych działań lub nie spełnia wymagań Rzecznika Praw Obywatelskich.

Podwyższanie kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Celem podwyższenia kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jest pozyskanie dodatkowych środków pieniężnych i niepieniężnych. Powyższe może wiązać się faktem, iż wolą wspólników jest pozyskanie dodatkowego majątku dla spółki, bądź też jej oddłużenie.

Przepisy Kodeksu Spółek Handlowych przewidują następujące tryby podwyższenia kapitału zakładowego:

1)      utworzenie nowych udziałów o tej samej wartości co udziały istniejące w spółce;

2)      zwiększenie wartości dotychczasowych udziałów;

3)      utworzenie nowych udziałów i jednoczesne zwiększenie wartości dotychczasowych udziałów.

W tych przypadkach możliwe jest podwyższenie kapitału zarówno poprzez wniesienie środków pieniężnych, jak i nie pieniężnych (aport).

Podwyższenie kapitału zakładowego może nastąpić na mocy dotychczasowych postanowień umowy spółki, przy czym jest to możliwe, gdy postanowienia umowy odnośnie możliwości podwyższenia są wyraźne. Umowa spółki musi regulować tę kwestię w sposób szczegółowy, określając maksymalną wysokość podwyższenia kapitału i termin tego podwyższenia. W tej sytuacji dla podwyższenia kapitału zakładowego wystarcza zwykła pisemna uchwała podjęta bezwzględną większością głosów oddanych. W sytuacji gdy umowa spółki nie przewiduje możliwości podwyższenia kapitału zakładowego, następuje ono w drodze odpowiedniej zmiany umowy przy jednoczesnym podjęciu w formie aktu notarialnego uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego.

Niezależnie od przyjętego w danej spółce sposobu podwyższania kapitału zakładowego, podwyższenie to należy zgłosić do właściwego Sądu rejestrowego. Do zgłoszenia należy dołączyć:

1)      uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego;

2)      oświadczenie o objęciu podwyższonego kapitału przez dotychczasowych wspólników lub osoby trzecie złożone w formie aktu notarialnego – należy jednakże wskazać, iż przypadku gdy podwyższenie nastąpiło na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki, oświadczenia dotychczasowych wspólników o objęciu udziałów wymagają zachowania jedynie formy pisemnej;

3)      oświadczenie wszystkich członków Zarządu, że wkłady na podwyższony kapitał zakładowy zostały wniesione w całości;

4)      aktualną listę wspólników;

Podwyższenie kapitału zakładowego następuje z chwilą jego wpisu do rejestru.

Jednocześnie przepisy Kodeksu Spółek Handlowych wprowadzają prawo pierwszeństwa dotychczasowych wspólników w objęciu nowych udziałów. Prawo to w poszczególnych spółkach może być różnie kształtowane, a  nawet zostać wyłączone. Prawo pierwszeństwa należy wykonać w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wezwania Zarządu spółki do jego wykonania.

Podwyższenie kapitału zakładowego związane jest również z koniecznością uiszczenia przez spółkę podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 0,5% od wartości dokonanego podwyższenia. Podatek ten należy uiścić w terminie 14 dni od dnia podjęcia przez Zgromadzenie Wspólników stosownej uchwały. W przypadku gdy jest ona dokonywana w formie aktu notarialnego poboru i zapłaty podatku dokonuje notariusz.

Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym

Niezależnie od powyższego, strona może złożyć do sądu wniosek i domagać się zwolnienia od kosztów, jeżeli spełni określone ustawą przesłanki. Zgodnie z art. 102 ustawy, zwolnienia od kosztów może domagać się osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Niemożność poniesienia kosztów, w całości lub w części, musi mieć charakter obiektywny, na który strona nie ma realnego wpływu. Jeżeli więc np. strona zdolna do pracy nie wykorzystuje lub ogranicza swoje możliwości zarobkowe w sposób nieuzasadniony albo fikcyjnie pozbywa się majątku, nie spełnia warunków uzasadniających zwolnienie od kosztów.Ponadto, sądy stoją na stanowisku, że strona przygotowująca się do procesu sądowego powinna być świadoma wydatków związanych z tym przedsięwzięciem, stąd powinna się do niego przygotować przez poczynienie oszczędności i ograniczenie innych wydatków, które nie są niezbędne.

Do wniosku o zwolnienie należy dołączyć oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. Jest nim obecnie załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 27, poz. 200). Jeżeli oświadczenie nie zostało złożone albo nie zawiera wszystkich wymaganych danych, sąd wzywa stronę do uzupełnienia braków formalnych w terminie tygodniowym, pod rygorem zwrotu wniosku.

Sąd może zwolnić od kosztów również osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Powyższy warunek należy rozumieć jako obowiązek wykazania trwałej niemożności uzyskania środków na uiszczenie kosztów sądowych. Sądy podkreślają również, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady, o której wspomniano wyżej, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych - preferencyjnie traktując inne zobowiązania - nie może prawnie skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami.

Wniosek o zwolnienie od kosztów należy złożyć na piśmie, bądź ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Strona w całości zwolniona od kosztów sądowych nie uiszcza opłat sądowych i nie ponosi wydatków, które obciążają tymczasowo Skarb Państwa. Sąd może także zwolnić stronę od kosztów częściowo. Częściowe zwolnienie może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej lub procentowej części kosztów, określonej kwoty, albo niektórych opłat lub wydatków. Może także polegać na zwolnieniu co do pewnej części roszczenia lub co do niektórych roszczeń dochodzonych łącznie. W przypadku zwolnienia częściowego, strona ma obowiązek uiścić opłaty oraz ponieść wydatki w takiej wysokości, jaka nie jest objęta zwolnieniem przyznanym przez sąd. Warto jednak dodać, iż zwolnienie od kosztów sądowych (zarówno na mocy ustawy, jak i postanowienia sądu) nie zwalnia strony z obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi, np. w przypadku przegrania sprawy.

Jeżeli strona nie spełnia przesłanek uzasadniających żądanie zwolnienia, sąd wydaje postanowienie oddalające wniosek o zwolnienie. Na to postanowienie strona może wnieść zażalenie w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. W przypadku oddalenia przez sąd wniosku o zwolnienie, strona może ponownie domagać się zwolnienia, pod warunkiem jednak, że powoła nowe okoliczność uzasadniające zwolnienie.

Jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których przyznano zwolnienie, nie istniały lub przestały istnieć, sąd może cofnąć zwolnienie od kosztów. Jeżeli zwolnienie zostało natomiast przyznane na podstawie świadomego podania nieprawdziwych okoliczności, sąd skazuje stronę dodatkowo na grzywnę do wysokości 1.000,00 zł. W przypadku cofnięcia zwolnienia, strona ma obowiązek uiścić wszystkie należne opłaty i pokryć obciążające ją wydatki.

Kiedy pracodawca zobowiązany jest wypłacić pracownikowi nadgodziny i w jakiej wysokości

Odpowiedzialność cywilna za naruszenie autorskich praw majatkowych i osobistych