... największą katuszą dla człowieka jest być sądzonym bez prawa - Albert Camus.
Uprawnienia związków zawodowych związane z indywidualnymi sprawami pracowniczymi.
 

Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Zgodnie z treścią art. 26 pkt 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych (Dz.U.01.79.854 z późn. zm.) jednym z uprawnień tego podmiotu jest zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych w zakresie unormowanym w przepisach prawa pracy. Uprawnienia zakładowych organizacji związkowych mogą mieć charakter opiniodawcze lub też kategoryczny.


Uprawnienia Opiniodawcze

Ten typ uprawnień może w praktyce przywierać różne formy, wśród których do najważniejszych należą przedstawianie opinii (stanowiska) w indywidualnych sprawie pracowniczej lub też przedstawianie umotywowanych zastrzeżeń. W praktyce najczęściej zadania zakładowej organizacji związkowej w przedmiotowym zakresie sprowadzają się do:

1) przedstawienia umotywowanych zastrzeżeń w przypadku zamiaru złożenia pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy czas nieokreślony oświadczenia o wypowiedzeniu umowy (z zachowaniem okresu wypowiedzenia) lub oświadczenia wypowiedzeniu warunków pracy lub/i płacy;

2) przedstawienia umotywowanych zastrzeżeń w przypadku zamiaru złożenia pracownikowi oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia;

3) zajęcie stanowiska w sprawie odrzucenia udzielonej pracownikowi kary porządkowej.

 

Uprawnienia Kategoryczne

Uprawnienia o tym charakterze wiążą się z obowiązkiem uprzedniego uzyskania przez pracodawcę zgody zakładowej organizacji związkowej na dokonanie określonej czynności. Pracodawca bez takiej zgody nie ma prawa do złożenia pracownikowi danego oświadczenia woli. Ten typ uprawnień będzie dotyczył m.in. takich sytuacji jak:
1) rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem objętym na mocy odrębnych przepisów szczególną ochroną (np. członek zarządu zakładowej organizacji związkowej, członek komitetu założycielskiego zakładowej organizacji związkowej, kobieta w okresie urlopu wychowawczego lub macierzyńskiego);
2) wypowiedzenie przez pracodawcę warunków pracy lub/i płacy na niekorzyść pracownika, który jest członkiem zakładowej organizacji związkowej imiennie wskazanym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy;
Przywołane uprawnienia zakładowych organizacji związkowych dotyczą pracowników, którzy są ich członkami, jak również pracowników, którzy wybrali tą organizację do ochrony swoich praw pracowniczych. Zgodnie z art. 30 ust. 21 w stosunku do tej kategorii pracowników w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy zobowiązują pracodawcę do współdziałania z zakładową organizacją związkową, pracodawca jest obowiązany zwrócić się do tej organizacji o informację o pracownikach korzystających z jej obrony. Nieudzielanie tej informacji w ciągu 5 dni zwalnia pracodawcę od obowiązku współdziałania z zakładową organizacją związkową w sprawach dotyczących tych pracowników.